Wpływ francuskiego kolonializmu na architekturę i oblicze miasta
Fragment podróży dookoła świata – zapiski z Wietnamu.
Podczas naszego spaceru po Ho Chi Minh, nie sposób było nie zauważyć, jak bardzo architektura kolonialna wyróżnia się w krajobrazie miasta.
Francuska obecność w Wietnamie w XIX w. była częścią szeroko zakrojonej rywalizacji kolonialnej między europejskimi mocarstwami, które dążyły do rozszerzenia swoich terytoriów i wpływów na inne kontynenty. Francuzi, oprócz dążenia do wykorzystania bogactw naturalnych i siły roboczej Wietnamu, podjęli się również „misji cywilizacyjnej”. Ta „misja“, zakładająca rozpowszechnianie chrześcijaństwa, języka francuskiego, kultury i prawa, rozpoczęła się nie inaczej jak od interwencji wojskowej w 1858 roku w Đà Nẵng, co ostatecznie doprowadziło do podboju Wietnamu i włączenia go do Indochin Francuskich.
Większość tych kolonialnych budynków skupia się w Dzielnicy 1 (Quận 1) - historycznym centrum Sajgonu, zaprojektowanym przez Francuzów jako administracyjne i reprezentacyjne serce miasta.
Ikony kolonialnej przeszłości - Katedra Notre Dame i Poczta Główna
Katedra Notre Dame w Ho Chi Minh, oficjalnie nazywana Bazyliką Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, została zbudowana przez francuskich kolonistów w latach 1863–1880 - co ciekawe - z cegieł sprowadzonych z Marsylii. Ta majestatyczna budowla w stylu neoromańskim, z dwiema potężnymi wieżami osiągającymi wysokość około 60 metrów, pozostaje jednym z najbardziej wyrazistych śladów kolonialnej obecności Francuzów oraz rozwoju chrześcijaństwa w Wietnamie.
Choć Wietnam kojarzony jest przede wszystkim z buddyzmem mahajana i bogatymi tradycjami lokalnymi, katolicyzm odgrywa tu istotną role w życiu religilnym i społecznym. Społeczność katolicka, choć liczebnie mniejsza od społeczności buddyjskiej, należy do największych w Azji Południowo-Wschodniej.
Naprzeciwko Katedry Notre Dame znajduje się budynek Poczty Głównej, znany również jako Centralna Poczta w Sajgonie. Jest to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i najlepiej zachowanych przykładów kolonialnej architektury we Wietnamie.
Budynek został zaprojektowany w stylu neorenesansowym z elementami neoklasycznymi, co jest widoczne w jego eleganckiej fasadzie i przestronnym wnętrzu. Mimo że często przypisuje się projekt Gustavowi Eiffelowi, to w rzeczywistości został on zaprojektowany przez francuskiego architekta Marie-Alfreda Foulhoux.
W Sajgonie wiele kolonialnych budynków bywa automatycznie przypisywanych Gustave’owi Eiffelowi, choć w rzeczywistości jego udział ograniczał się głównie do projektów konstrukcyjnych. Przechodziliśmy obok dawnego Pałacu Sprawiedliwości, przy którym wspomina się o jego nazwisku, jednak sam budynek nie przyciągnął naszej uwagi na dłużej.
Wnętrze Poczty Głównej wyróżnia się przestronną halą z długimi oknami, które zapewniają dużo naturalnego światła. Ściany zdobią historyczne mapy Wietnamu, a w centralnej części budynku znajdują się tradycyjne okienka pocztowe, które nadal są używane do obsługi klientów.
Okolica Poczty Głównej i Katedry tworzy zwarty fragment kolonialnego centrum miasta, po którym łatwo poruszać się pieszo.
10 min piechotą od Poczty Głównej i Katedry znajduje się Opera Sajgońska – elegancki gmach z końca XIX wieku inspirowany architekturą paryską. Nieopodal stoi również Hotel Continental, kultowy kolonialny budynek, znany z powieści Grahama Greene’a „Człowiek naszych czasów”. To właśnie w tej części miasta francuska architektura najmocniej odcisnęła swoje piętno - od kościołów i instytucji publicznych po budynki, które do dziś pełnią administracyjne funkcje.
Kolonialny szlak – Informacje praktyczne o zabytkach francuskiego dziedzictwa w Sajgonie
Najważniejsze miejsca kolonialnej architektury w Sajgonie znajdują się w samym sercu miasta, w bliskiej odległości spacerowej. Oto kilka wskazówek, które ułatwią ich odkrywanie.
