Wodny teatr lalek – Wietnamskie legendy i tradycje ludowe
Fragment podróży dookoła świata – zapiski z Wietnamu.
Po trzech godzinach wnikliwego oglądania zdjęć dokumentujących wojenne realia postanowiliśmy zwrócić się ku jaśniejszej stronie wietnamskiej historii i kultury. Wybór padł na teatr na wodzie, lokalnie zwany múa rối nước. Ta tradycyjna forma sztuki scenicznej, sięgająca XI wieku i wywodząca się z regionu Delty Rzeki Czerwonej, jest żywym skarbem narodowym, stanowiącym most między przeszłością a teraźniejszością.
Historia i pochodzenie wodnego teatru
Teatr na wodzie zrodził się w epoce, gdy zalewowe pola ryżowe dominowały pejzaż północnego Wietnamu. Rolnicy, poszukując rozrywki i sposobu na wyrażenie wdzięczności za plony, stworzyli spektakle z lalkami ‘tańczącymi’ na wodzie. To, co zaczęło się jako prywatne przedstawienia w wiejskich społecznościach, przez wieki ewoluowało, zyskując bogatsze scenariusze i bardziej złożone techniki lalkarskie, jednak teatr zachował swój ludowy charakter i głębokie zakorzenienie w tradycji.
Technika i unikalny sposób przedstawienia
Weszliśmy do niemal pustej sali, która przypominała kinową. Dzięki temu każdy miał doskonały widok na scenę, gdzie zaraz miało rozpocząć się przedstawienie.
Spektakle rozgrywają się w niewielkim basenie, który służy jako scena, z lalkarzami ukrytymi za parawanem. Wprawnie manipulują lalkami za pomocą długich, bambusowych prętów i lin, sprawiając, że postacie zdają się płynąć po wodzie. Lalki, wykonane z drewna i misternie malowane, ożywiają postacie z wietnamskiego życia wiejskiego, mitologii i historii. Orkiestra, umieszczona po obu stronach sceny, gra na żywo tradycyjną wietnamską muzykę, wykorzystując flety bambusowe, bębny, cymbały i inne instrumenty.
Spektakl, w którym uczestniczyliśmy, przeniósł nas w świat wietnamskiej wsi, prezentując legendy i narodowe opowieści. Przedstawienie składało się z 17 historii, od tańców smoków i innych świętych zwierząt po uroczysty wjazd króla, tworząc barwny, hipnotyzujący spektakl.
Choć lalki przemawiały w obcym języku, nie musieliśmy znać słów, by pojąć głębszy sens przedstawienia. Prawdziwa sztuka przemawia za pomocą wszystkich zmysłów. Jej wizualna siła i moc dźwięku tworzą emocje, które nie wymagają tłumaczenia. Obroni się sama, docierając do serc widzów bez względu na język.
Kulturowe znaczenie
Teatr na wodzie wykracza poza funkcję rozrywki, będąc ważnym elementem dziedzictwa kulturowego Wietnamu. To żywa opowieść o tradycjach, wartościach i historii narodu, opowiadana poprzez muzykę ludową, ekspresyjny śpiew i zręczną grę lalkami. Dla nas, widzów spoza Wietnamu stała się nie tylko zachwycającym doświadczeniem wizualnym i muzycznym, lecz także rzadką okazją do zajrzenia w bogate dziedzictwo kulturowe tego kraju.
Gdy opuściliśmy teatr, wieczór dopiero nabierał blasku. Skierowaliśmy się w stronę małej, gwarnej restauracji, by spróbować wietnamskiego hotpotu – dania, które jest nie tylko ciepłe i sycące, ale przede wszystkim pełne lokalnych intensywnych smaków. Jedliśmy już hotpot wcześniej, na wyspie Cat Ba, ale ten był wyraźnie bogatszy w składniki.
Potem, bez pośpiechu, krążyliśmy uliczkami wokół teatru, chłonąc atmosferę wieczornego życia - migoczące światła, zapachy z pobliskich straganów i cichnący gwar przechodniów. Byliśmy tu i teraz, bez obowiązków i planów. W podróży dookoła świata odpadła presja „wykorzystania czasu” - mogliśmy po prostu iść przed siebie.
Informacje praktyczne – Teatr na wodzie w Wietnamie
Teatr na wodzie to wyjątkowe doświadczenie kulturowe. Oto kilka praktycznych informacji, które warto znać przed wizytą – niezależnie, czy wybierasz się do Hanoi, Sajgonu czy innego miasta oferującego spektakl múa rối nước.
