Kulturowe skarby Hoi An – Dom Tan Ky i rola ceramiki
Fragment podróży dookoła świata – zapiski z Wietnamu.
Innym ważnym zabytkiem w Hoi An jest Dom Tân Ký, zbudowany przez wietnamską rodzinę kupiecką. To jeden z najlepiej zachowanych przykładów tradycyjnej architektury mieszkalnej w tym mieście i jednocześnie okno na życie dawnych mieszkańców.
Dom Tan Ky – Dom kupiecki, w którym wciąż się mieszka
Dom powstał w 1741 roku i od siedmiu pokoleń należy do tej samej rodziny – rodu Lê. W przeciwieństwie do typowych muzeów, budynek nie jest wyłącznie przestrzenią wystawową: rodzina wciąż mieszka na górnym piętrze, a parter udostępniono zwiedzającym.
W jego architekturze przenikają się elementy wietnamskie, chińskie, japońskie, a nawet europejskie, co dobrze oddaje handlowe dziedzictwo Hoi An. Dom zaprojektowano z myślą o upale, wilgoci i powodziach, zgodnie z zasadami feng shui – tak, by zachować równowagę między wnętrzem a otoczeniem.
Dom słynie z rozwiązań dostosowanych do lokalnego klimatu, zaprojektowanych z myślą o upale, wilgoci i częstych powodziach. Całość została zaprojektowana zgodnie z zasadami feng shui, z myślą o harmonii żywiołów i naturalnej równowadze między przestrzenią a otoczeniem.
Wnętrze zachwyca surową elegancją: ciemne drewniane belki, rzeźbione detale, żółte zasłony i ścienne dekoracje. Tradycyjne meble i przedmioty codziennego użytku dodają autentyczności. Szczególnie zapadło mi w pamięć patio otoczone ciemnym drewnem, z rzeźbionymi drzwiami i balkonami oraz kamienną dekoracją na jednej ze ścian.
W środku znalazłam informację, że dom Tan Ky jest jedną z najbardziej znanych i najczęściej odwiedzanych zabytkowych rezydencji w mieście. Przyciąga on tysiące turystów rocznie i został odwiedzony przez wielu międzynarodowych oraz wietnamskich liderów, w tym prezydenta i premiera Wietnamu, a także prezydenta Chin Jiang Zemina oraz premiera Tajlandii Thaksina Shinawatrę.
Ceramika na dachach Hoi An – Mały detal, wielka historia
Opuszczając Dom Tân Ký, wróciła do mnie myśl, że stare domy w Hoi An łączy pewien powtarzalny detal — obecny niemal nad każdą uliczką Starego Miasta i wyraźnie inny od wszystkiego, co widziałam wcześniej.
Ceramika nie była głównym motorem międzynarodowego handlu w Hoi An, ale przez wieki odgrywała ważną rolę w codziennym życiu miasta. Jako rzemiosło stanowiła źródło utrzymania dla wielu mieszkańców i sprzyjała wymianie technik oraz wzorów, które stopniowo kształtowały lokalny styl. Do dziś w Starym Mieście można natknąć się na sklepy i warsztaty ceramiczne, a w Hoi An Museum of Trade Ceramics prześledzić historię tego rzemiosła w szerszym, handlowym kontekście.
Najbardziej widocznym śladem tej tradycji nie są jednak muzealne gabloty, lecz dachy zabytkowych domów. Charakterystyczne dachówki yin–yang, układane naprzemiennie w wklęsłych i wypukłych rzędach, pełniły nie tylko funkcję estetyczną, ale przede wszystkim praktyczną — ułatwiały odprowadzanie wody deszczowej i chroniły budynki przed wilgocią. Łączone mieszanką wapna i piasku, a na grzbietach zabezpieczane wapnem z naturalnym klejem Adao (pozyskiwanym ze skóry bawoła), okazywały się trwałe i odporne na działanie czasu.
To właśnie te niepozorne dachówki stały się jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów krajobrazu Hoi An. Bardziej niż pojedyncze eksponaty pokazują, jak rzemiosło, architektura i codzienne potrzeby mieszkańców splatały się tu w spójną całość, nadając miastu jego charakterystyczny rytm i atmosferę.
Dom Tan Ky – najważniejszy dom kupiecki w Hoi An
Dom Tan Ky to jedna z najlepiej zachowanych historycznych rezydencji kupieckich w Hoi An. Łączy w sobie elementy architektury wietnamskiej, chińskiej i japońskiej – i od siedmiu pokoleń należy do tej samej rodziny.
