Kulturowe skarby Hoi An – Dom Tan Ky i rola ceramiki
Fragment podróży dookoła świata – zapiski z Wietnamu.
Dom Tan Ky - Architektoniczne odbicie bogatej historii Hoi an
Innym ważnym zabytkiem w Hoi An, który warto zobaczyć, jest Dom Tân Ký, zbudowany przez wietnamską rodzinę kupiecką. To jeden z najlepiej zachowanych przykładów tradycyjnej architektury mieszkalnej w tym starożytnym mieście i jednocześnie wyjątkowe okno na życie dawnych mieszkańców Hoi An.
Dom powstał w 1741 roku i od siedmiu pokoleń należy do tej samej rodziny - rodu Lê. W przeciwieństwie do typowych muzeów, budynek nie jest wyłącznie przestrzenią wystawową: rodzina do dziś zamieszkuje jego górne piętro, podczas gdy parter udostępniony jest zwiedzającym. W jego architekturze przenikają się elementy wietnamskie, chińskie, japońskie, a nawet europejskie, odzwierciedlając bogate, handlowe dziedzictwo Hoi An (szczegóły architektury w informacjach praktycznych).
Dom słynie z rozwiązań dostosowanych do lokalnego klimatu, zaprojektowanych z myślą o upale, wilgoci i częstych powodziach. Całość została zaprojektowana zgodnie z zasadami feng shui, z myślą o harmonii żywiołów i naturalnej równowadze między przestrzenią a otoczeniem.
Wnętrze Domu Tan Ky, podobnie jak w muzeum ceramiki, zachwyca surową elegancją i wyrafinowaną konstrukcją, w której dominują naturalne materiały. Ciemne, drewniane belki i ozdobne rzeźbienia tworzą kontrast z jasnymi akcentami żółtych zasłon i dekoracji ściennych. Urokowi domu dodają tradycyjne meble oraz przedmioty codziennego użytku, które nadają wnętrzom autentyczności. Szczególnie zachwycające jest patio, otoczone budynkiem z ciemnego drewna, gdzie rzeźbione drzwi i balkony tworzą wyjątkową atmosferę. Na jednej ze ścian patio umieszczono ciekawą dekorację z kamienia, która dodaje przestrzeni elegancji i wyrafinowania.
W środku znalazłam informację, że dom Tan Ky jest jedną z najbardziej znanych i najczęściej odwiedzanych zabytkowych rezydencji w mieście. Przyciąga on tysiące turystów rocznie i został odwiedzony przez wielu międzynarodowych oraz wietnamskich liderów, w tym prezydenta i premiera Wietnamu, a także prezydenta Chin Jiang Zemina oraz premiera Tajlandii Thaksina Shinawatrę.
Rola ceramiki w Hoi An - Zabytki i skarby kulturowe dawniej i dziś
Opuszczając Dom Tân Ký, wróciła do mnie myśl, że stare domy w Hoi An łączy pewien powtarzalny detal — obecny niemal nad każdą uliczką Starego Miasta i wyraźnie inny od wszystkiego, co widziałam wcześniej.
Ceramika nie była głównym motorem międzynarodowego handlu w Hoi An, ale przez wieki odgrywała ważną rolę w codziennym życiu miasta. Jako rzemiosło stanowiła źródło utrzymania dla wielu mieszkańców i sprzyjała wymianie technik oraz wzorów, które stopniowo kształtowały lokalny styl. Do dziś w Starym Mieście można natknąć się na sklepy i warsztaty ceramiczne, a w Hoi An Museum of Trade Ceramics prześledzić historię tego rzemiosła w szerszym, handlowym kontekście.
Najbardziej widocznym śladem tej tradycji nie są jednak muzealne gabloty, lecz dachy zabytkowych domów. Charakterystyczne dachówki yin–yang, układane naprzemiennie w wklęsłych i wypukłych rzędach, pełniły nie tylko funkcję estetyczną, ale przede wszystkim praktyczną — ułatwiały odprowadzanie wody deszczowej i chroniły budynki przed wilgocią. Łączone mieszanką wapna i piasku, a na grzbietach zabezpieczane wapnem z naturalnym klejem Adao (pozyskiwanym ze skóry bawoła), okazywały się trwałe i odporne na działanie czasu.
To właśnie te niepozorne dachówki stały się jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów krajobrazu Hoi An. Bardziej niż pojedyncze eksponaty pokazują, jak rzemiosło, architektura i codzienne potrzeby mieszkańców splatały się tu w spójną całość, nadając miastu jego charakterystyczny rytm i atmosferę.
Dom Tan Ky – najważniejszy dom kupiecki w Hoi An
Dom Tan Ky to jedna z najlepiej zachowanych historycznych rezydencji kupieckich w Hoi An. Łączy w sobie elementy architektury wietnamskiej, chińskiej i japońskiej – i od siedmiu pokoleń należy do tej samej rodziny.
